7 tháng 9, 2026 Cathay Pacific và Google hôm nay công bố quan hệ đối tác nhằm thúc đẩy nghiên cứu về vệt ngưng tụ và mức độ đóng góp của chúng vào tác động khí hậu của ngành hàng không. Cathay Pacific là hãng hàng không thương mại đầu tiên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương thử nghiệm công nghệ giảm thiểu vệt ngưng tụ ứng dụng AI của Google, đồng thời là hãng hàng không đầu tiên trên thế giới thử nghiệm việc tránh tạo vệt ngưng tụ trên các chuyến bay siêu đường dài. Hai công ty đã bắt đầu các chương trình thử nghiệm nhằm đánh giá tính khả thi trong vận hành và những hạn chế của việc tránh tạo vệt ngưng tụ trên mạng lưới bay toàn cầu rộng khắp của Cathay Pacific. Các thử nghiệm này sẽ đóng góp dữ liệu mới có giá trị cho các nghiên cứu về vệt ngưng tụ trên toàn cầu, đồng thời nâng cao hiểu biết về quá trình hình thành và các biện pháp tránh tạo vệt ngưng tụ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khu vực vốn chưa được đại diện đầy đủ trong các thử nghiệm trước đây. Dữ liệu thực tế thu thập được từ chương trình thử nghiệm sẽ giúp ngành hàng không hiểu rõ hơn về những lợi ích đối với khí hậu mà việc tránh tạo vệt ngưng tụ có thể mang lại trong môi trường khai thác thực tế.

Những vệt trắng mỏng đôi khi xuất hiện phía sau máy bay trên bầu trời được gọi là vệt ngưng tụ (contrails), hay còn gọi là vệt hơi nước ngưng tụ. Đây là những đám mây hình thành khi máy bay bay qua các khu vực có điều kiện lạnh và độ ẩm cao ở độ cao lớn. Trong khi nhiều vệt ngưng tụ tan biến nhanh chóng, một số có thể tồn tại lâu hơn và lan rộng thành các đám mây lớn hơn có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển. Các nghiên cứu trước đây cho thấy những vệt ngưng tụ tồn tại kéo dài này có thể chiếm khoảng một phần ba tổng tác động của ngành hàng không đối với khí hậu, khiến chúng trở thành một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng bên cạnh lượng khí thải carbon dioxide (CO₂).

Cathay nhận thức rõ những đóng góp của ngành hàng không đối với biến đổi khí hậu và đang triển khai nhiều giải pháp để giảm thiểu các tác động này. Việc cắt giảm lượng khí thải CO₂ vẫn là trọng tâm hàng đầu của Cathay thông qua hiện đại hóa đội bay, nâng cao hiệu quả vận hành và sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Đồng thời, hãng cũng nhận thấy tầm quan trọng của việc mở rộng hiểu biết khoa học về các tác động khí hậu không liên quan đến CO₂, bao gồm cả vệt ngưng tụ. Thông qua quan hệ đối tác này, Cathay Pacific và Google đang hỗ trợ các nghiên cứu về vệt ngưng tụ bằng cách sử dụng dữ liệu vận hành thực tế thu thập từ các chuyến bay thử nghiệm. Những hiểu biết thu được sẽ góp phần nâng cao nhận thức về tác động của vệt ngưng tụ cũng như các biện pháp mà các hãng hàng không có thể áp dụng đối với từng vệt ngưng tụ riêng lẻ, đồng thời tìm hiểu cách thức triển khai và quản lý việc tránh tạo vệt ngưng tụ trên quy mô lớn trong toàn ngành hàng không.

AI trong buồng lái cho thấy kết quả ban đầu triển vọng

Giải pháp giảm thiểu vệt ngưng tụ của Google kết hợp các mô hình dự báo dựa trên AI, công cụ phát hiện từ hình ảnh vệ tinh và nguồn dữ liệu khí tượng phong phú để dự báo những khu vực có điều kiện hình thành vệt ngưng tụ. Những dữ liệu mang tính ứng dụng này cho phép nhân viên điều phối bay và phi công thực hiện các điều chỉnh độ cao phù hợp để tránh các khu vực đó, tương tự như cách họ vẫn thường xuyên làm để tránh nhiễu động không khí.

Trên máy bay, Cathay Pacific tận dụng năng lực của đội bay hiện đại thông qua việc kết hợp kết nối Wi-Fi trên không với hệ thống Electronic Flight Folder (EFF) độc quyền do hãng tự phát triển. Hệ thống EFF cung cấp cho phi công các dự báo vệt ngưng tụ động từ Google cùng với các thông số vận hành theo thời gian thực, giúp hỗ trợ quá trình ra quyết định một cách liền mạch trong buồng lái mà không làm gián đoạn hoạt động khai thác thông thường.

Một chương trình thử nghiệm vận hành đã được triển khai từ cuối năm 2025, với mục tiêu áp dụng trên hơn 100 chuyến bay trong mạng lưới của Cathay Pacific. Hơn 80 chuyến bay đã thực hiện các lộ trình tránh tạo vệt ngưng tụ^[1], và Google ước tính rằng các chuyến bay này đã giúp giảm khoảng 40% tác động làm ấm khí hậu do vệt ngưng tụ gây ra.

Đường bay Hồng Kông - Singapore là một trong những tuyến được đưa vào thử nghiệm, do các chuyến bay trong vùng không phận này thường xuyên gặp các điều kiện thuận lợi cho sự hình thành của các vệt ngưng tụ kéo dài. Các phân tích ban đầu cho thấy những điều chỉnh nhỏ về độ cao có thể ngăn chặn hiệu quả việc hình thành vệt ngưng tụ, trong đó các biện pháp được thực hiện trên riêng tuyến bay này đã đóng góp hơn 50% tổng tác động khí hậu đạt được từ chương trình thử nghiệm.

Ông Lawrence Fong, Giám đốc Kỹ thuật số và Công nghệ Thông tin của Cathay, cho biết: “Ngành hàng không cần những giải pháp để ứng phó với biến đổi khí hậu, và AI đang thúc đẩy tiến trình đó nhanh hơn. Quan hệ đối tác này kết hợp chuyên môn vận hành của Cathay với năng lực AI hàng đầu thế giới của Google nhằm giải quyết các thách thức phức tạp về phát triển bền vững trên quy mô lớn. Tại Cathay, chúng tôi tin rằng đổi mới sáng tạo cần mang lại những tác động thiết thực và ý nghĩa, và sự hợp tác này đang thiết lập một chuẩn mực mới về vai trò dẫn đầu trong ngành.”

Ông Michael Yue, Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Điều hành Google Hồng Kông, cho biết: “Tại Google, chúng tôi tin rằng AI có khả năng hỗ trợ giải quyết những thách thức môi trường phức tạp, và quan hệ đối tác với Cathay Pacific là một minh chứng tiêu biểu cho điều đó khi nghiên cứu cách triển khai AI dự báo trong hoạt động khai thác thực tế nhằm góp phần giảm thiểu tác động khí hậu từ các vệt ngưng tụ với đội tàu bay và nhiên liệu hiện có ngày nay. Công việc này phản ánh cam kết liên tục của chúng tôi trong việc phát triển các giải pháp bền vững tạo ra tác động lâu dài, và chúng tôi rất hào hứng khi mở rộng chương trình thử nghiệm với Cathay Pacific, đồng thời tiếp tục cùng nhau đóng góp cho các nghiên cứu khoa học khí hậu mở.”

Định hình Tương lai Hàng không

Chương trình thử nghiệm ban đầu đã mang lại những kinh nghiệm quý giá trong việc tích hợp dữ liệu AI dự báo vào quy trình lập kế hoạch bay thực tế nhằm hỗ trợ tránh tạo vệt ngưng tụ ở cấp độ từng chuyến bay, đồng thời kết nối các bên liên quan về vận hành và kỹ thuật cần thiết để triển khai các thử nghiệm này. Mặc dù quan hệ đối tác đã cho thấy những kết quả đầy khích lệ trên các chuyến bay riêng lẻ, vẫn cần thêm các thử nghiệm và nghiên cứu để đánh giá lợi ích của việc áp dụng các biện pháp tránh tạo vệt ngưng tụ trên phạm vi nhiều hãng hàng không và các vùng không phận khác nhau. Việc có được những bằng chứng khoa học vững chắc như vậy sẽ tạo cơ sở cho các hãng hàng không, cơ quan quản lý và các bên liên quan trong ngành xem xét, xây dựng các chính sách và định hướng phát triển trong tương lai.

Do đó, các đối tác đang triển khai giai đoạn hai với quy mô lớn hơn của chương trình thử nghiệm bay nhằm tạo ra nguồn dữ liệu vận hành thực tế phong phú hơn và thu thập thêm các thông tin chuyên sâu trên mạng lưới đường bay nội Á và xuyên Thái Bình Dương của Cathay Pacific. Contrails.org, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên thúc đẩy nghiên cứu khoa học về giảm thiểu vệt ngưng tụ, cũng tham gia với vai trò đối tác của dự án. Quan hệ đối tác đang được triển khai này hướng tới việc xây dựng một bộ dữ liệu vận hành toàn diện nhằm nâng cao hiểu biết khoa học về các biện pháp tránh tạo vệt ngưng tụ, đồng thời góp phần định hình các thông lệ tốt nhất cho ngành hàng không trong tương lai.

Ghi chú dành cho Biên tập viên:

Tìm hiểu thêm trên Trang tin tức Cathay và Tin tức từ Google.

^[1] Không phải tất cả 100+ chuyến bay đều tham gia thử nghiệm do chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm các hạn chế về không phận và tải trọng khai thác. Những yếu tố vận hành này hiện đang là đối tượng của các nghiên cứu bổ sung trong khuôn khổ các chương trình thử nghiệm đang được triển khai.